Η ιστορία των Τριγλιανών της Ραφήνας δεν αποτελεί απλώς ένα κεφάλαιο του παρελθόντος, αλλά ζωντανό κομμάτι της ταυτότητας της πόλης. Ο Σύλλογος Τριγλιανών Ραφήνας λειτουργεί εδώ και δεκαετίες ως θεματοφύλακας της μνήμης, της ιστορίας και της προσφυγικής παρακαταθήκης. Ο πρόεδρός του, Γιώργος Κικής, απαντώντας σε γραπτές ερωτήσεις, μιλά για τη διαδρομή του Συλλόγου, τις ρίζες των Τριγλιανών και το στοίχημα της συνέχειας.
Από μια τυχαία συνάντηση σε μια σταθερή διαδρομή
Η πρώτη επαφή του Γιώργου Κική με τον Σύλλογο Τριγλιανών Ραφήνας έγινε σχεδόν τυχαία. Αν και γνώριζε την ύπαρξή του από αφηγήσεις της γιαγιάς και των γονιών του, όπως συνέβαινε και με πολλούς νέους της γενιάς του, η ουσιαστική γνωριμία ήρθε ένα βράδυ στην πλατεία της Ραφήνας. Μια εκδήλωση και η μουσική από την παλιά γειτονιά τον τράβηξαν κοντά — και, όπως λέει, «εκεί έμεινα».
Για τον ίδιο, η λέξη «Τριγλιανός» ταυτίζεται απόλυτα με τη λέξη «Μικρασιάτης». Συμπυκνώνει σε μία φράση τη μοίρα ανθρώπων που «κοιμήθηκαν άρχοντες και ξύπνησαν πρόσφυγες».
Μνήμες προσφυγιάς και προσωπικές στιγμές
Οι οικογενειακές μνήμες από την παλιά Τρίγλια μεταφέρθηκαν με φειδώ. Ο πόνος της προσφυγιάς ήταν τέτοιος, που η γιαγιά του σπάνια μιλούσε. Λίγες εικόνες από το σπίτι, τον τρόπο της φυγής και τον Άγιο Γεώργιο τον Κυπαρισσά έφτασαν στις επόμενες γενιές. Περισσότερα έγιναν γνωστά μέσα από το ταξίδι επιστροφής στον τόπο καταγωγής, με το «Καβουνιδέικο καράβι», όπως και τότε.
Ως πρόεδρος, οι πιο συγκινητικές στιγμές είναι πολλές: η κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, η έλευση του Αγίου Φωτός στην Παντοβασίλισσα και η πρώτη επίσκεψη στην Τρίγλια για την τέλεση των Θεοφανίων.
Ο Φίλιππος Καβουνίδης και η συλλογική ευθύνη της μνήμης
Κεντρική μορφή στη μνήμη των Τριγλιανών είναι ο Φίλιππος Καβουνίδης. Για τον Γιώργο Κική αποτελεί έναν ήρωα ευπατρίδη, που δεν έσωσε μόνο ανθρώπινες ζωές, αλλά και τα ιερά κειμήλια του χωριού. Παρά το γεγονός ότι ήταν καταδικασμένος δύο φορές σε θάνατο από τους Τούρκους για τη δράση του στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, επέστρεψε στην Τρίγλια για να σώσει τους συμπατριώτες του.
Η Ραφήνα, ωστόσο, όπως σημειώνει, έχει αλλοιωθεί με τα χρόνια. Οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής και η εγγύτητα με την πρωτεύουσα έχουν αποδυναμώσει την προσφυγική μνήμη, κάτι που γίνεται εμφανές ακόμη και σε σημαντικές επετειακές στιγμές.
Το «Σπίτι της Τρίγλιας», ένας ζωντανός πυρήνας ιστορίας
Το Λαογραφικό Μουσείο «Το Σπίτι της Τρίγλιας» αποτελεί έναν από τους πιο ζωντανούς χώρους μνήμης της Ραφήνας. Πρόκειται για αυθεντικό προσφυγικό σπίτι, χτισμένο στα πρώτα χρόνια της εγκατάστασης των Τριγλιανών και αναπαλαιωμένο χωρίς παρεμβάσεις. Στο εσωτερικό του φιλοξενούνται φωτογραφίες και αντικείμενα από την παλιά Τρίγλια, αλλά και από τα πρώτα χρόνια της πόλης.
Ξεχωριστή συγκίνηση προκαλούν προσωπικά κειμήλια, όπως αντικείμενα δωρεάς οικογενειών Τριγλιανών, που μεταφέρουν μικρές αλλά πολύτιμες ιστορίες της καθημερινότητας του χωριού.
Νέες γενιές και συνέχεια
Η προσέγγιση των νέων παραμένει μια διαρκής πρόκληση. Παρά το χάσμα γενεών, όταν οι νέοι έρθουν σε επαφή με την ιστορία, δείχνουν ουσιαστικό ενδιαφέρον. Η συμμετοχή τους σε δράσεις μνήμης, όπως η μεταφορά του Αγίου Φωτός ή οι εκδηλώσεις για τη Γενοκτονία, αποτελεί ένδειξη ότι η συνέχεια είναι εφικτή.
Το όραμα του Συλλόγου είναι ξεκάθαρο: να περάσουν τα ηνία σε νέους ανθρώπους με διάθεση και όρεξη, με τη σημερινή γενιά να στηρίζει διακριτικά από το παρασκήνιο. Το μήνυμα προς όλους είναι απλό και καθαρό: η ιστορία δεν πρέπει να ξεχαστεί και μόνο μέσα από τη συλλογική δράση μπορεί να παραμείνει ζωντανή.
Ιστορία & ταυτότητα
Η ιστορία της Τρίγλιας ξεκινά από τους αρχαίους χρόνους και φτάνει μέχρι και τις μέρες μας. Ήταν ένα πλούσιο μέρος με πολλά προνόμια και οι Τριγλιανοί ζούσαν αρχοντικά στην όμορφη ακτή της Προποντίδας και ασχολούνταν με το ψάρεμα, την γεωργία, την ελαιοπαραγωγή και την εκτροφή των σκουληκιών για το μετάξι. Τώρα είναι ένας διατηρητέος οικισμός που μπορείς βλέποντας τον να καταλάβεις τον πλούτο εκείνης της εποχής. Είχαν την τύχη να έχουν συγχωριανούς εκτός των άλλων τουλάχιστον τους παρακάτω ανθρώπους.
Πρώτον από όλους τον Τριγλιανό Άγιο Χρυσόστομο, Επίσκοπο Σμύρνης ο οποίος αναμόρφωσε το χωριό και τους Τριγλιανούς, τον Τρύφωνα Ευαγγελίδη, και ο οποίος με τα γραπτά του μετέφερε τα περισσότερα από αυτά που γνωρίζουμε σήμερα, τον Ιωάννη Σάπαρη, όπου με δική του βοήθεια ξαναστήθηκε το χωριό μετά τον πρώτο διωγμό και τέλος τον Φίλιππο Καβουνίδη, ο οποίος εκτός της βοήθειας που προσέφερε όποτε υπήρχε ανάγκη, έσωσε με τα δικά του πλοία τους συμπατριώτες του και όχι μόνο, φέρνοντας τους ασφαλείς στην Ραφήνα και την Νέα Τρίγλια.
Πηγή: Περιοδικό AktiNews
